Tá dhá chineál paitinne Éireannach ar fáil:
(1) Paitinní ar feadh téarma iomlán.
Tugann na paitinní seo cosaint don aireagóir/iarrthóir ar feadh uastréimhse 20 bliain. Chun gur féidir paitinn ar théarma iomlán a dheonú, ní foláir don iarrthóir fianaise úrnuachta a sholáthar ar an aireagán. Féadfar seo a dhéanamh trí “Tuarascáil Chuardaigh” a iarraidh ón Oifig, nó trí fhianaise úrnuachta a chur faoina bráid. (déantar cur síos níos mine ar seo níos déanaí sa leabhrán).
(2) Paitinní gearrthéarmacha.
Ceapadh na paitinní gearrthéarmacha chun freastal a dhéanamh ar mhionaireagóirí. D’fhéadfadh na paitinní seo a bheith oiriúnach freisin d’aireagáin sa chás go bhfuil súil le saolré margaidh níos giorra, nó d’aireagáin nach bhfuil casta go teicneolaíoch. Maireann na paitinní seo ar feadh uastréimhse deich mbliana, agus níl dualgas ar an iarrthóir fianaise úrnuachta a sholáthar ar an aireagán. Laghdaíonn sé seo, na costais agus an t-achar ama a bhaineann le haireagán a phaitinniú.
I ngeall go bhfuil na nósanna imeachta níos simplí i gcoitinne, is féidir paitinní gearrthéarmacha a dheonú laistigh d’achar ama níos giorra agus cinnte laistigh den 12 mhí ón dáta comhdaithe má chomhlíontar na riachtanais go pras. Sa chás go ndéantar iarratas ar phaitinn ghearrthéarmach agus ar phaitinn ar théarma iomlán maidir leis an aireagán céanna, éireoidh an phaitinn ghearrthéarmach neamhnithe sa chás go ndeonaítear paitinn ar théarma iomlán.
Ach amháin i gcás roinnt eisceachtaí, téann na forálacha a bhaineann le hiarratais agus le paitinní ar théarma iomlán i bhfeidhm freisin ar iarratais agus ar phaitinní gearrthéarmacha.
Is iad na príomheisceachtaí ná:
(i) Ní féidir sa bhreis ar chúig éileamh a chuimsiú sa tsonraíocht in iarratas ar phaitinn ghearrthéarmach. Tá na riachtanais maidir le úrnuacht agus infheidhmíocht tionsclaíochta i bhfeidhm ach fágtar cuntar na neamhshoiléireachta i leataobh agus is leor go mbéadh céim airgtheach ann. Níl gá ach an oiread le Tuarascáil Chuardaigh ná le fianaise úrnuachta i bhfoirm paitinne eachtrannaigh.
(ii) Níl na táillí bainteach le comhdú, deonú nó athnuachan ach ionann le 50% de na táillí ar phaitinn ar théarma iomlán; agus bíonn na nósanna imeachta níos simplí de ghnáth. Oireann é seo ach go háirithe d’fhiontair bheaga agus d’aireagóirí aonaracha.
(iii) Féadfar imeachtaí sáraithe a thionscnamh sa Chúirt Chuarda (nó san Ard-Chúirt, mar a bheadh riachtanach i gcás phaitinní ar théarma iomlán) agus ba chuma faoi meid an éilimh.
(iv) Sula tionscnaítear gníomh sáraithe ní mór d’úinéir na paitinne gearrthéarmaí (a) iarraidh ar an Rialaitheoir ‘Tuarascáil Chuardaigh’ a ullmhú agus cóip den tuarascáil a chur chuig an sáraitheoir líomhanta nó (b) sa chás go bhfuil Tuarascáil Chuardaigh nó sonraíocht phaitinne eachtrannach ar fáil, cóipeanna díbh sin a chur faoi bhráid an Rialaitheora agus an sáraitheora líomhanta fosta. Déanann an Rialaitheoir na tuarascálacha in (a) nó (b) a fhoilsiú.
(v) Más féidir le duine eile, seachas úinéir na paitinne gearrthéarmaí, amhras a leiriú i dtaobh urnuachta nó céim chumtha an aireagáin, de bhárr a shuim ina ghnó féin, is féidir leis iarraidh ar an Cheannasaí tuarascáil cuardaigh a ullmhú. Foilseófar aon tuarascáil dá leithéid san Iris.